عبارت از زمام‌دارى امام عادل است نسبت به اين تشكيلات قشرى دارد و مغزى دارد ، قشر آن اجراء مقررات اسلامى است از روى دانش و بصيرت موشكاف و عمومى و اجراء عدالت كامله بشرى و مغز و حقيقت آن حصول ايمان و عقيده است نسبت به همهء مقررات و تعليمات اسلامى ، سازمان مسلمانى با تحقق ولايت افرادى پرورش مىدهد كه مخلصانه براى همه جامعه بشرى كار كنند و محصول استعداد خود را رايگان نثار جامعهء بشرى نمايند و در اين دنيا براى همه باشند و در عين حال خود هم از نظر معنا و حقيقت ايمان داشته باشند و از مجموعهء اين اجتماع عادلانه براى آخرت خود نتيجه‌گيرى كنند ، اگر ما روش امير المؤمنين و سائر ائمه و پيروان مخلص آنها را چون سلمان و ابو ذر و ديگران در نظر بگيريم اين وضعيت در آنها كاملًا روشن است بنا بر اين موضوع ولايت از نظر قشر آن - مانند نماز كه پايهء الفت و اجتماع و عمران و آبادى بشرى است و مانند زكات كه پايهء توزيع ثروت و اقتصاد عمومى است و مانند روزه و حج - يك ركن تشكيلاتى است و بلكه اهم اركان آن است زيرا اين امور در صورتى تشكيلات صحيح را در اجتماع به وجود مىآورند كه از روى علم و عدالت انجام شوند و با تدبر در اين موضوع معلوم مىشود كه انحراف جامعهء اسلامى از پذيرش پيشوايان عادل و ائمهء بر حق نه فقط لطمه به ايمان و عقيده و معنويت وارد كرد بلكه سازمان اسلام را هم از نظر تشكيلات مفيد و سودمند خود دچار خطر و تزلزل نمود و در معرض تباهى در آورد و در حقيقت تا اين اندازه هم كه اسلام پيشرفت و توسعه يافت و پائيد براى دو چيز بود : 1 - قشر تشكيلات عادلانه‌اى كه در زمان خود پيغمبر به وجود آمد و تا قرن‌ها در سايهء تشكيل جماعت و جمعه و حج ادامه يافت . 2 - تأييد معنوى و زير پرده‌اى كه از ائمه معصومين نسبت به جامعهء اسلامى انجام مىشد چه از راه شور و مشورت زمامداران وقت در عصر ابى بكر